مقاله همایشی با عنوان برنامه درسی ملی در ترازوی عمل: از انتظارات تا واقعیت‌های مدرسه ، نویسنده مهناز نادری و شهناز بوچانی

برنامه درسی ملی در ترازوی عمل: از انتظارات تا واقعیت‌های مدرسه

مهناز نادری

 اداره آموزش و پرورش دالاهو، اسلام آباد غرب، کرمانشاه، ایران

شهناز بوچانی

 اداره آموزش و پرورش دالاهو، اسلام آباد غرب، کرمانشاه، ایران

چکیده

  برنامه درسی ملی به‌عنوان مهم‌ترین سند راهبردی آموزش‌وپرورش، نقشی بنیادین در تحقق اهداف تربیتی و ارتقای کیفیت یادگیری دارد. این برنامه در ایران با هدف ایجاد انسجام در نظام آموزشی، پرورش همه‌جانبه دانش‌آموزان و هم‌سویی آموزش با نیازهای فرهنگی، اجتماعی و علمی جامعه تدوین شده است. بااین‌حال، واقعیت‌های موجود در مدارس ابتدایی نشان می‌دهد که میان اهداف آرمانی این برنامه و وضعیت واقعی کلاس‌های درس شکافی معنادار وجود دارد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی، به بررسی ابعاد این شکاف و چالش‌های اجرای برنامه درسی ملی در مدارس ابتدایی ایران پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که موانعی همچون تمرکزگرایی در سیاست‌گذاری، کمبود منابع آموزشی، تراکم بالای کلاس‌ها، ضعف نظام پشتیبانی حرفه‌ای برای معلمان، و فشارهای فرهنگی و اجتماعی خانواده‌ها موجب شده‌اند که بخش قابل‌توجهی از اهداف برنامه، به‌ویژه در حوزه‌های مهارت‌آموزی، تفکر انتقادی و یادگیری مشارکتی، در عمل تحقق نیابد. در نتیجه، آموزش در بسیاری از مدارس همچنان بر محفوظات و آزمون‌محوری متمرکز است و زمینه پرورش خلاقیت، مسئولیت‌پذیری و مهارت‌های زندگی در دانش‌آموزان به‌طور محدود فراهم می‌شود. این شکاف پیامدهایی چون کاهش کیفیت یادگیری، فرسودگی شغلی معلمان و تضعیف عدالت آموزشی را در پی دارد. برای کاهش این فاصله، مقاله بر چهار محور کلیدی تأکید می‌کند: تقویت توانمندی و انگیزه معلمان، بومی‌سازی محتوا و روش‌های تدریس، افزایش مشارکت خانواده‌ها و جامعه محلی، و بهبود زیرساخت‌ها و منابع آموزشی مدارس. نتیجه‌گیری پژوهش بیانگر آن است که تحقق واقعی برنامه درسی ملی تنها با توجه به واقعیت‌های مدرسه و فراهم‌سازی شرایط اجرایی مناسب امکان‌پذیر است.

واژه‌های کلیدی: برنامه درسی ملی، مدارس ابتدایی، شکاف اجرا، کیفیت آموزش، عدالت آموزشی

این مقاله در هفتمین همایش پژوهش های علمی علوم اسلامی و انسانی در عصر نویـــن  پذیرش قطعی قرار گرفته است. فایل کامل مقاله به زودی در همین پست قرار خواهد گرفت

حامیان و همکاران همایش